Jeff A. in Milwaukee USA
Inmiddels hebben drie mannelijke naamgenoten van de Maurik-stam Asperen/Buren, waaronder uw contactpersoon voor deze website, hun YDNA laten testen. En alle drie blijken hieruit een positieve, zij het zwakke YDNA match te hebben met ene Jeff Adrian die woonachtig is in Milwaukee, Wisconsin USA. Dat betekent dus dat alle mannelijke naamgenoten van de stam Asperen/Buren genetisch verwant zijn met deze Jeff Adrian. Want zo werkt dat met YDNA: alle mannelijke naamgenoten binnen Asperen/Buren zijn genetisch verwant met elkaar, dus zij zijn alle ook genetisch verwant met Jeff Adrian. Anders gezegd: zij moeten allen een met Jeff gemeenschappelijke voorvader hebben die geleefd heeft vòòr de bekende stamvader van Asperen/Buren (d.i. Geerit, die geboren is rond 1550).
Maar wie is die Jeff Adrian dan wel? Wij wilden dat graag weten, en hebben daarom contact met hem gezocht en weten te krijgen. Hij vertelde toen dat hij wist dat hij verwant met ons moest zijn - ook hij was geïnformeerd over zijn YDNA match met ons -, en ook hij snapte dit niet. Maar hij wist wel dat een voorvader van hem met de naam Jan Adriaans rond 1850 geëmigreerd was vanuit Nederland naar de VS. Wij hebben Jeff daarom toegezegd om te proberen zijn voorouders in Nederland te vinden. In de hoop natuurlijk dat we dan een link met naamgenoten, dan wel met het dorp Maurik zouden vinden.
Wij begonnen daarom te zoeken in de Maurik-stambomen naar (een) mannelijke naamgenoot die rond 1850 naar de VS was geëmigreerd. Niet noodzakelijk binnen de stam Asperen/Buren want hij kon afstammen van een ons nog onbekende, hiermee verwante stam. Anderzijds realiseerden wij ons natuurlijk dat Jeff hoogst-waarschijnlijk niet van hem/hen zou afstammen, want dan zou hijzelf ook een naamgenoot van ons zijn geweest. Maar toch, je moet ergens beginnen. En, kijk eens aan, wat vonden wij al heel snel? In 1853 emigreerde Johanna C. Nelemans met haar drie kinderen Cornelis, Lijntje en Pieter Gerrit van Mourick en haar tweede echtgenoot Anthony Hageman vanuit Klundert Noord-Brabant naar Appleton USA, iets ten noorden van Milwaukee in Wisconsin. Johanna was de weduwe van Pieter van Mourik, volgnummer IXd in de stam Asperen/Buren, een onecht kind van Maria Noteboom die echter wel erkend was door Gerrit van Mourik (met wie zij overigens nooit getrouwd is geweest). De zonen van Johanna en Pieter waren dus waarschijnlijk wel genetische Maurik-en! Er leven met zekerheid nog mannelijke nazaten van hen in de VS.
In eerste instantie konden wij hier dus verder weinig mee. Zeker, Jeff Adrian moet dus ook genetisch verwant zijn met deze Maurik-nazaten (die momenteel nog bij hem in de buurt wonen ...), maar die YDNA match is ongetwijfeld net zo zwak als zijn match met ons. Bij verder onderzoek vonden wij echter dat het gezin van Johanna en Anthony in de periode 1848-1854 samen met 100-200 andere rooms-katholieke personen uit Noord-Brabant naar dezelfde regio in Wisconsin was geëmigreerd, en dat er in deze groep Nederlanders ook enkele personen zaten met de achternaam Adriaans! (Deze emigratiegolf naar Wisconsin werd geleid door de Dominicaner pater Van den Broek uit Uden; hij had 16 jaar als missionaris gewerkt onder de indianen in Wisconsin.) Deze vondst bleek uiteindelijk cruciaal!
Inmiddels wisten we ook dat Jeff's voorvader Jan Adriaans 34 jaar oud was toen hij in 1848 per boot aankwam op Ellis Island nabij New York, en dat zijn laatste woonplaats in Nederland Oeffelt in Noord-Brabant was (niet ver van Uden). We moesten dus op zoek naar een Jan Adriaans tot en met de tijd dat hij nog in Oeffelt woonde. We vonden al snel een familie Adriaans uit Boekel (ook niet ver van Uden), waarvan meerdere leden in die jaren naar Wisconsin zijn geëmigreerd. Hier zat ook een Jan Adriaans tussen, maar die vertrok pas in 1851 naar de VS en was op dat moment al 67 jaar oud (hij zei 60 want men wilde vooral jongere emigranten ...). Zie ook het hier te downloaden verhaal over deze emigranten uit Boekel. Helaas, het leek er dus op dat we toch vast waren komen te zitten.
Enige tijd later vonden we nog wel een Jan Adriaans die in 1814 geboren was in het Binnengasthuis in Amsterdam. Zijn moeder Maria Adriaans was alleenstaand, vermoedelijk wel uit Noord-Brabant afkomstig, en werkte vermoedelijk in Amsterdam als werkster of dienstbode. Maria woonde op kamers in de Koestraat in hartje Amsterdam bij een timmerman en zijn gezin, waarvan de echtgenote zwaar verslaafd was aan de drank. Het verhaal gaat dat zij zelfs huisraad verkocht om aan geld voor drank te komen. Misschien was de timmerman wel de vader van baby Jan .... Maar ook met Maria en haar zoontje Jan kwamen wij helaas niet verder.
Maar uiteindelijk hadden we geluk. We hadden onze vraag over Jan Adriaans gepost op het Forum op de website van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC) in 's-Hertogenbosch. Enkele weken later kregen we bericht van een andere hobby-genealoog dat hij Jan gevonden had! Jan was de oudste van niet minder dan 14 kinderen, geboren op 27 december 1813, binnen een gezin dat toen woonde in Hees. Tegenwoordig is Hees een woonwijk in Nijmegen. Zijn ouders waren nog niet getrouwd toen Jan geboren werd. Vermoedelijk was daar ook weinig gelegenheid voor geweest, want Jan's vader was soldaat in het leger van Napoleon Bonaparte (waarschijnlijk vandaar ook dat Jan gedoopt is met de naam Jean). Wij vermoeden dat Jan verwekt is tijdens een kort verlof van zijn vader, en dat vader daarna terug moest naar de slagvelden in Polen en Rusland. (Het is natuurlijk ook mogelijk dat hij verwekt is door een Maurik die in Nijmegen woonde ... Wij gaan daar echter niet van uit, want dan zou de YDNA-match waarschijnlijk een stuk sterker zijn geweest.) Jan's vader heeft dan ook, nadat het Franse leger definitief was verslagen in 1815 (het jaar waarin zijn ouders trouwden), nog jarenlang een klein pensioentje uit Frankrijk ontvangen. Het gezin verhuisde op enig moment naar Oeffelt, waar Jan timmerman werd. Verder weten we weinig van zijn activiteiten in Nederland. In 1848 is hij dus geëmigreerd naar de VS. Vermoedelijk heeft hij zijn ouders en vele broers en zussen daarna nooit meer gezien.
Deze informatie over Jan en zijn ouders bood natuurlijk aangrijpingspunten voor een verdere zoektocht naar de voorouders van Jan. Wij hebben dan ook vier eerdere generaties Adriaans kunnen traceren. Lang niet genoeg natuurlijk om een gemeenschappelijke voorvader met onze naamgenoten van de Maurik-stam Asperen/Buren te vinden. Alle gevonden generaties woonden in de regio Neder- en Overasselt, Wijchen, Grave etc. De vroegste voorvader, Gerardus Anthonissen, geboren ca. 1675. woonde in Keent in de buurt van Grave. (Een aardige bijkomstigheid is dat Keent tegenwoordig een natuurreservaat is waar de Stichting Taurus, onlangs hernoemd als Grazelands Rewilding, al meerdere jaren probeert om het uitgestorven oerrund terug te fokken. Waar onze zoektocht getriggerd werd door de uitkomst van een simpele YDNA-test door Gerardus's nazaat Jef Adrian, is men tegenwoordig op de vroegere woonplaats van Jeff's 'stamvader' bezig met veel geavanceerder DNA onderzoek ... )
Conclusies, met name voor onze naamgenoten van de stam Asperen/Buren:
Helaas, maar eigenlijk ook wel verwacht, hebben wij niet kunnen ontdekken hoe het mogelijk is dat alle naamgenoten van de Maurik-stam Asperen/Buren genetisch verwant bent met Jeff Adrian in Milwaukee USA. De gemeenschappelijke voorvader leefde simpelweg te lang geleden om nog details over hem te kunnen vinden. Het blijft daarom gissen hiernaar. Maar dat hij heeft bestaan staat vast. DNA liegt immers niet!
Wij zien twee mogelijke verklaringen voor de betreffende genetische verwantschap:
1. Er hebben vroeger mannelijke voorouders van Jeff in de regio Maurik gewoond, maar toen zij daarvandaan naar noordoost Noord-Brabant vertrokken werden zij in hun nieuwe woonplaats niet 'van Maurick' genoemd (misschien ook omdat de plaats Maurick toen nog niet eens bestond), maar behielden zij hun patroniem als achternaam. Familieleden die later ook uit Maurick vertrokken kregen daarentegen in hun nieuwe woonplaats wel de achternaam 'van Maurick'.
2. Jeff's voorouders (in de mannelijke lijn) hebben geen enkele link met de regio Maurick, omdat zij, en misschien wel de meeste oorspronkelijke inwoners van Maurick, zelf ook uit Noord-Brabant kwamen. Zij woonden daar misschien de laatste, zeg 1000 jaar wel! Sommige voorouders van Jeff zijn daarentegen wel naar Maurick getrokken, en die zijn later, nadat zij Maurick weer hadden verlaten, in hun nieuwe woonplaats 'van Maurick' genoemd.
Wij hebben een lichte voorkeur voor de tweede mogelijke verklaring. Deze gedachte is namelijk in overeenstemming met conclusies van taalkundige dr. Blok met betrekking tot de oorsprong van de vroegere bewoners van Mauri(c)k; zie ook onze webpagina Stamdorp - Afkomst van de bewoners. Maar in het specifieke geval van Jeff's stamboom weten we natuurlijk niet zeker wat er in het verre verleden is gebeurd. Jeff was in ieder geval wel blij dat hij met onze hulp meer te weten is gekomen over zijn Nederlandse voorouders. En het was zeker een interessante en leerzame zoektocht!
Maar wie is die Jeff Adrian dan wel? Wij wilden dat graag weten, en hebben daarom contact met hem gezocht en weten te krijgen. Hij vertelde toen dat hij wist dat hij verwant met ons moest zijn - ook hij was geïnformeerd over zijn YDNA match met ons -, en ook hij snapte dit niet. Maar hij wist wel dat een voorvader van hem met de naam Jan Adriaans rond 1850 geëmigreerd was vanuit Nederland naar de VS. Wij hebben Jeff daarom toegezegd om te proberen zijn voorouders in Nederland te vinden. In de hoop natuurlijk dat we dan een link met naamgenoten, dan wel met het dorp Maurik zouden vinden.
Wij begonnen daarom te zoeken in de Maurik-stambomen naar (een) mannelijke naamgenoot die rond 1850 naar de VS was geëmigreerd. Niet noodzakelijk binnen de stam Asperen/Buren want hij kon afstammen van een ons nog onbekende, hiermee verwante stam. Anderzijds realiseerden wij ons natuurlijk dat Jeff hoogst-waarschijnlijk niet van hem/hen zou afstammen, want dan zou hijzelf ook een naamgenoot van ons zijn geweest. Maar toch, je moet ergens beginnen. En, kijk eens aan, wat vonden wij al heel snel? In 1853 emigreerde Johanna C. Nelemans met haar drie kinderen Cornelis, Lijntje en Pieter Gerrit van Mourick en haar tweede echtgenoot Anthony Hageman vanuit Klundert Noord-Brabant naar Appleton USA, iets ten noorden van Milwaukee in Wisconsin. Johanna was de weduwe van Pieter van Mourik, volgnummer IXd in de stam Asperen/Buren, een onecht kind van Maria Noteboom die echter wel erkend was door Gerrit van Mourik (met wie zij overigens nooit getrouwd is geweest). De zonen van Johanna en Pieter waren dus waarschijnlijk wel genetische Maurik-en! Er leven met zekerheid nog mannelijke nazaten van hen in de VS.
In eerste instantie konden wij hier dus verder weinig mee. Zeker, Jeff Adrian moet dus ook genetisch verwant zijn met deze Maurik-nazaten (die momenteel nog bij hem in de buurt wonen ...), maar die YDNA match is ongetwijfeld net zo zwak als zijn match met ons. Bij verder onderzoek vonden wij echter dat het gezin van Johanna en Anthony in de periode 1848-1854 samen met 100-200 andere rooms-katholieke personen uit Noord-Brabant naar dezelfde regio in Wisconsin was geëmigreerd, en dat er in deze groep Nederlanders ook enkele personen zaten met de achternaam Adriaans! (Deze emigratiegolf naar Wisconsin werd geleid door de Dominicaner pater Van den Broek uit Uden; hij had 16 jaar als missionaris gewerkt onder de indianen in Wisconsin.) Deze vondst bleek uiteindelijk cruciaal!
Inmiddels wisten we ook dat Jeff's voorvader Jan Adriaans 34 jaar oud was toen hij in 1848 per boot aankwam op Ellis Island nabij New York, en dat zijn laatste woonplaats in Nederland Oeffelt in Noord-Brabant was (niet ver van Uden). We moesten dus op zoek naar een Jan Adriaans tot en met de tijd dat hij nog in Oeffelt woonde. We vonden al snel een familie Adriaans uit Boekel (ook niet ver van Uden), waarvan meerdere leden in die jaren naar Wisconsin zijn geëmigreerd. Hier zat ook een Jan Adriaans tussen, maar die vertrok pas in 1851 naar de VS en was op dat moment al 67 jaar oud (hij zei 60 want men wilde vooral jongere emigranten ...). Zie ook het hier te downloaden verhaal over deze emigranten uit Boekel. Helaas, het leek er dus op dat we toch vast waren komen te zitten.
Enige tijd later vonden we nog wel een Jan Adriaans die in 1814 geboren was in het Binnengasthuis in Amsterdam. Zijn moeder Maria Adriaans was alleenstaand, vermoedelijk wel uit Noord-Brabant afkomstig, en werkte vermoedelijk in Amsterdam als werkster of dienstbode. Maria woonde op kamers in de Koestraat in hartje Amsterdam bij een timmerman en zijn gezin, waarvan de echtgenote zwaar verslaafd was aan de drank. Het verhaal gaat dat zij zelfs huisraad verkocht om aan geld voor drank te komen. Misschien was de timmerman wel de vader van baby Jan .... Maar ook met Maria en haar zoontje Jan kwamen wij helaas niet verder.
Maar uiteindelijk hadden we geluk. We hadden onze vraag over Jan Adriaans gepost op het Forum op de website van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC) in 's-Hertogenbosch. Enkele weken later kregen we bericht van een andere hobby-genealoog dat hij Jan gevonden had! Jan was de oudste van niet minder dan 14 kinderen, geboren op 27 december 1813, binnen een gezin dat toen woonde in Hees. Tegenwoordig is Hees een woonwijk in Nijmegen. Zijn ouders waren nog niet getrouwd toen Jan geboren werd. Vermoedelijk was daar ook weinig gelegenheid voor geweest, want Jan's vader was soldaat in het leger van Napoleon Bonaparte (waarschijnlijk vandaar ook dat Jan gedoopt is met de naam Jean). Wij vermoeden dat Jan verwekt is tijdens een kort verlof van zijn vader, en dat vader daarna terug moest naar de slagvelden in Polen en Rusland. (Het is natuurlijk ook mogelijk dat hij verwekt is door een Maurik die in Nijmegen woonde ... Wij gaan daar echter niet van uit, want dan zou de YDNA-match waarschijnlijk een stuk sterker zijn geweest.) Jan's vader heeft dan ook, nadat het Franse leger definitief was verslagen in 1815 (het jaar waarin zijn ouders trouwden), nog jarenlang een klein pensioentje uit Frankrijk ontvangen. Het gezin verhuisde op enig moment naar Oeffelt, waar Jan timmerman werd. Verder weten we weinig van zijn activiteiten in Nederland. In 1848 is hij dus geëmigreerd naar de VS. Vermoedelijk heeft hij zijn ouders en vele broers en zussen daarna nooit meer gezien.
Deze informatie over Jan en zijn ouders bood natuurlijk aangrijpingspunten voor een verdere zoektocht naar de voorouders van Jan. Wij hebben dan ook vier eerdere generaties Adriaans kunnen traceren. Lang niet genoeg natuurlijk om een gemeenschappelijke voorvader met onze naamgenoten van de Maurik-stam Asperen/Buren te vinden. Alle gevonden generaties woonden in de regio Neder- en Overasselt, Wijchen, Grave etc. De vroegste voorvader, Gerardus Anthonissen, geboren ca. 1675. woonde in Keent in de buurt van Grave. (Een aardige bijkomstigheid is dat Keent tegenwoordig een natuurreservaat is waar de Stichting Taurus, onlangs hernoemd als Grazelands Rewilding, al meerdere jaren probeert om het uitgestorven oerrund terug te fokken. Waar onze zoektocht getriggerd werd door de uitkomst van een simpele YDNA-test door Gerardus's nazaat Jef Adrian, is men tegenwoordig op de vroegere woonplaats van Jeff's 'stamvader' bezig met veel geavanceerder DNA onderzoek ... )
Conclusies, met name voor onze naamgenoten van de stam Asperen/Buren:
Helaas, maar eigenlijk ook wel verwacht, hebben wij niet kunnen ontdekken hoe het mogelijk is dat alle naamgenoten van de Maurik-stam Asperen/Buren genetisch verwant bent met Jeff Adrian in Milwaukee USA. De gemeenschappelijke voorvader leefde simpelweg te lang geleden om nog details over hem te kunnen vinden. Het blijft daarom gissen hiernaar. Maar dat hij heeft bestaan staat vast. DNA liegt immers niet!
Wij zien twee mogelijke verklaringen voor de betreffende genetische verwantschap:
1. Er hebben vroeger mannelijke voorouders van Jeff in de regio Maurik gewoond, maar toen zij daarvandaan naar noordoost Noord-Brabant vertrokken werden zij in hun nieuwe woonplaats niet 'van Maurick' genoemd (misschien ook omdat de plaats Maurick toen nog niet eens bestond), maar behielden zij hun patroniem als achternaam. Familieleden die later ook uit Maurick vertrokken kregen daarentegen in hun nieuwe woonplaats wel de achternaam 'van Maurick'.
2. Jeff's voorouders (in de mannelijke lijn) hebben geen enkele link met de regio Maurick, omdat zij, en misschien wel de meeste oorspronkelijke inwoners van Maurick, zelf ook uit Noord-Brabant kwamen. Zij woonden daar misschien de laatste, zeg 1000 jaar wel! Sommige voorouders van Jeff zijn daarentegen wel naar Maurick getrokken, en die zijn later, nadat zij Maurick weer hadden verlaten, in hun nieuwe woonplaats 'van Maurick' genoemd.
Wij hebben een lichte voorkeur voor de tweede mogelijke verklaring. Deze gedachte is namelijk in overeenstemming met conclusies van taalkundige dr. Blok met betrekking tot de oorsprong van de vroegere bewoners van Mauri(c)k; zie ook onze webpagina Stamdorp - Afkomst van de bewoners. Maar in het specifieke geval van Jeff's stamboom weten we natuurlijk niet zeker wat er in het verre verleden is gebeurd. Jeff was in ieder geval wel blij dat hij met onze hulp meer te weten is gekomen over zijn Nederlandse voorouders. En het was zeker een interessante en leerzame zoektocht!
